ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

Κωδικός μαθήματος: C-0005

Διδάσκοντες: Μαρία Καραμεσίνη, Γιώργος Ιωαννίδης

Σύνδεσμος e-class:ECON966

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ

Σκοπός και περιεχόμενο του μαθήματος

Η εργασία αποτελεί προνομιακό επιστημονικό και ερευνητικό πεδίο, από τη σκοπιά της πολιτικής οικονομίας, δεδομένων των ανταγωνιστικών συμφερόντων του κεφαλαίου και της μισθωτής εργασίας και της κυρίαρχης θέσης που καταλαμβάνει η μεταξύ τους σχέση στον καπιταλιστικό τρόπο παραγωγής. Οι όροι απασχόλησης και οι συνθήκες εργασίας των μισθωτών εργαζόμενων και ο τρόπος χρήσης, αξιοποίησης και εκμετάλλευσης της εργασιακής δύναμης από το κεφάλαιο υπήρξαν εξαρχής ένα διεπιστημονικό πεδίο, στο οποίο συναντώνται η οικονομική και η πολιτική επιστήμη, η κοινωνιολογία και η ψυχολογία. Αντίθετα, μόνο η οικονομική επιστήμη έχει θεωρητικά διερευνήσει τα αίτια της ανεργίας.

Το μάθημα αποσκοπεί στο

Να καταδείξει τη συμβολή της πολιτικής οικονομίας στη θεωρία και την έρευνα των ζητημάτων που αφορούν τη μισθωτή εργασία (μαρξιστικές/ριζοσπαστικές και θεσμικές προσεγγίσεις σε αντιπαράθεση με τις νεοκλασικές και κεϋνσιανές)
Να εμβαθύνει στο φαινόμενο της ανεργίας (αίτια, πολιτικές αντιμετώπισης) και στη χρησιμότητά του για το καπιταλιστικό σύστημα (πολιτική οικονομία της ανεργίας και της πλήρους απασχόλησης)
Να παρουσιάσει τη σύγχρονη συζήτηση σχετικά με τους μετασχηματισμούς της εργασίας και το «μέλλον» της στις καπιταλιστικές οικονομίες
Να εξοικειώσει τους/τις φοιτητές/ριες με την εφαρμοσμένη έρευνα στο πεδίο της εργασίας και της ανεργίας και τα εργαλεία της.

Οι διαλέξεις του μαθήματος οργανώνονται γύρω από τρεις θεματικές ενότητες. Οι δύο πρώτες ενότητες ακολουθούνται από μια διάλεξη αφιερωμένη στην εφαρμοσμένη έρευνα, όπου συζητούνται και τα θέματα εργασιών των φοιτητριών/ών. Στην τελευταία διάλεξη του μαθήματος θα πραγματοποιηθεί η προφορική παρουσίαση των εργασιών.

Α) Αγορά εργασίας, εργασιακές σχέσεις, εργασιακή δύναμη:

εναλλακτικές θεωρητικές προσεγγίσεις της μισθωτής εργασίας

Εργασία/απασχόληση, εργατικό δυναμικό/αγορά εργασίας: εννοιολογικές αποσαφηνίσεις
Νεοκλασική θεωρία της αγοράς εργασίας και κεϋνσιανή θεωρία της απασχόλησης
Θεσμικές και μαρξιστικές/ριζοσπαστικές προσεγγίσεις των εργασιακών σχέσεων, της μισθωτής σχέσης και της εργασιακής διαδικασίας (Σχολές δυϊσμού και κατάτμησης της αγοράς εργασίας, εσωτερικών/επαγγελματικών/ανταγωνιστικών αγορών εργασίας, σχολές της ρύθμισης και των κοινωνικών δομών της καπιταλιστικής συσσώρευσης)
Οι θεσμοί της αγοράς εργασίας: συγκριτική αντιμετώπιση από τις διαφορετικές σχολές οικονομικής σκέψης

Εφαρμοσμένη έρευνα: πεδία, μεταβλητές, δεδομένα, μεθοδολογία

Β) Ανεργία και πολιτική απασχόλησης: θεωρίες και εφαρμοσμένη πολιτική

Ανεργία: έννοιες, προσεγγίσεις και ορισμοί της ανεργίας
Θεωρίες και είδη ανεργίας
Πολιτικές αγοράς εργασίας: είδη, στόχοι, εργαλεία
Η ευρωπαϊκή ενοποίηση αντιμέτωπη με την ανεργία: Ευρωπαϊκή Στρατηγική για την Απασχόληση από τη σκοπιά της πολιτικής οικονομίας
Εφαρμοσμένη έρευνα: εξέλιξη και ερμηνείες της ανεργίας στην Ελλάδα

Γ) Μετασχηματισμοί του καπιταλισμού και της εργασίας: προκλήσεις, δυνατότητες, ανισότητες, πολιτικές