ΔΙΑΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ: ΘΕΩΡΙΑ ΚΑΙ ΠΡΑΞΗ
Διδάσκων: Νότης Μαριάς
ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ
Σκοπός
Σκοπός του μαθήματος είναι η ανάλυση του Συστήματος Διακυβέρνησης στην ΕΕ και των Θεσμών της και ειδικότερα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, του Συμβουλίου, της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Δικαστηρίου της ΕΕ, του Ecofin, του Eurogroup και της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, η κατανόηση σε βάθος του τρόπου λειτουργίας τους και οι επιπτώσεις των αποφάσεών τους στην οικονομική, κοινωνική και πολιτική ζωή των κρατών μελών της ΕΕ.
Περιεχόμενο
Το μάθημα θα συνδυάσει θεωρία και πράξη.
Θα επικεντρωθεί σε εισαγωγική ανάλυση των θεωριών που έχουν αναπτυχθεί για την ερμηνεία του σύνθετου φαινομένου της Ευρωπαϊκής Ολοκλήρωσης, με έμφαση στον λειτουργισμό, το νεολειτουργισμό, τον ομοσπονδισμό και την πλουραλιστική θεωρία.
Στη συνέχεια θα αναλυθούν τα σημαντικά οικονομικά και ιδεολογικά Παραδείγματα που επηρέασαν τη διαμόρφωση των Κοινοτικών Συνθηκών από τη δεκαετία του 1950, όπως το γαλλικό οικονομικό Παράδειγμα της διευθυνόμενης οικονομίας (dirigisme), το γερμανικό οικονομικό Παράδειγμα του Ordoliberalismus, η σύνθεση κεϋνσιανισμού και «κοινωνικής οικονομίας της αγοράς» σε υπερεθνικό επίπεδο και το οικονομικό Παράδειγμα της Συναίνεσης της Ουάσιγκτον και του νεοφιλελευθερισμού που επιβλήθηκε με το Μάαστριχτ.
Με την ολοκλήρωση του μαθήματος οι φοιτήτριες και οι φοιτητές θα πρέπει να είναι σε θέση να ερμηνεύουν τη λειτουργία της ΕΕ με βάση συγκεκριμένα θεωρητικά Παραδείγματα και να εξάγουν τα ανάλογα συμπεράσματα.
Επίσης θα πρέπει να είναι σε θέση να κατανοούν σε βάθος την λειτουργία στην πράξη της ΕΕ και ιδίως της Ευρωζώνης.
Η διδασκαλία του μαθήματος στοχεύει να εφοδιάσει τους φοιτητές και τις φοιτήτριες με γενικές ικανότητες/δεξιότητες στην προαγωγή της κριτικής θεώρησης, της ερευνητικής προσπάθειας, της ανάπτυξης δημιουργικής σκέψης, της αυτόνομης εργασίας και της καλλιέργειας συνεργατικής προσπάθειας.
Θα παρέχονται ηλεκτρονικά κείμενα από τον ημερήσιο ελληνόγλωσσο και ξενόγλωσσο πολιτικό και οικονομικό Τύπο με τα οποία θα απαντώνται τα ζητήματα που θα απασχολούν το μάθημα.
Έτσι μέσα από την κριτική τους ανάλυση θα επιχειρείται κάθε φορά να αναδειχθεί η δομή, ο ρόλος, οι πολιτικές και η λειτουργία στην πράξη των Θεσμικών Οργάνων της ΕΕ.
Επιπλέον μέσω live streaming των συνεδριάσεων τόσο της Ολομέλειας όσο και της Επιτροπής Οικονομικής και Νομισματικής Πολιτικής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, θα επιχειρείται η παρακολούθηση στην πράξη του κοινοβουλευτικού ελέγχου που διενεργείται στο πλαίσιο της ΕΕ και ιδίως της Ευρωζώνης έναντι της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, της ΕΚΤ αλλά και του Eurogroup.
Τέλος επίσης μέσω live streaming των συνεδριάσεων του Δικαστηρίου της ΕΕ θα επιχειρείται στην πράξη η παρακολούθηση του δικαστικού ελέγχου που διενεργείται στο πλαίσιο της ΕΕ.
ΥΛΗ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ
Λειτουργισμός, νεολειτουργισμός, ομοσπονδισμός, διευθυνόμενη οικονομία (dirigisme), Ordoliberalismus, κοινωνική οικονομία της αγοράς, Συναίνεση της Ουάσιγκτον, νεοφιλελευθερισμός, θεσμοί πολυεπίπεδης διακυβέρνησης στην ΕΕ, επικουρικότητα.
ΤΡΟΠΟΣ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ
Η αξιολόγηση των φοιτητών γίνεται στη βάση τελικών εξετάσεων καθώς και γραπτών εργασιών οι οποίες ανατίθενται μέχρι την τέταρτη εβδομάδα των μαθημάτων.
Στις γραπτές εξετάσεις τα τεθούν τρεις (3) ερωτήσεις και θα πρέπει να απαντηθούν οι δύο (2).
ΔΙΔΑΚΤΙΚΑ ΒΟΗΘΗΜΑΤΑ
1.Νότης Μαριάς, Ευρωπαϊκή Ένωση: Ιστορία, Δίκαιο, Πολιτικό Σύστημα, Θεσμοί, Θεωρίες, Πανεπιστημιακές Παραδόσεις, Ρέθυμνο 2024.
2.Βen Rosamond, Θεωρίες Ευρωπαϊκής Ολοκλήρωσης, Εκδόσεις Μεταίχμιο, Αθήνα 2006, Εισαγωγή-Επιστημονική Επιμέλεια Επαμεινώνδας Μαριάς.
3.Simon Hix,Το Πολιτικό Σύστημα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, Εκδόσεις Μεταίχμιο, Αθήνα 2009, Εισαγωγή-Επιστημονική Επιμέλεια Επαμεινώνδας Μαριάς.
ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ
Από τις Πανεπιστημιακές Παραδόσεις του Νότη Μαριά με τίτλο Ευρωπαϊκή Ένωση: Ιστορία, Δίκαιο, Πολιτικό Σύστημα, Θεσμοί, Θεωρίες, Ρέθυμνο 2024, σελ. 1-216.